Het voeden van groeiende steden: Is het terugdringen van tekorten en het verbinden van initiatieven de oplossing?

Wereldwijde verstedelijking


Laten we beginnen met de cijfers: Op dit moment leeft de helft van de totale wereldbevolking, zo’n 3,3 miljard mensen, in steden. De verwachting is dat dit tot 2050 groeit tot zeker 75 procent. Het voeden van die stedelijke samenlevingen wordt een van de grootste uitdagingen in de nabije toekomst.


Op dit moment wordt er wereldwijd meer dan genoeg voedsel geproduceerd. Toch lijden wereldwijd zeker 1 miljard mensen aan ondervoeding en honger. De belangrijkste oorzaken hiervan vind je in de inefficiënte voedseldistributiesystemen , productieketens en verspilling in het algemeen. Volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties wordt gemiddeld een derde van het geproduceerde voedsel verspild, goed voor 1,3 miljard ton per jaar. Naast de sociale impact zijn ook de gevolgen voor het milieu significant.


Voedselverspilling aanpakken


Makkelijke oplossingen voor de verstoorde balans van verspilling aan de ene kant en tekorten aan de andere kant bestaan niet. Voedselverspilling komt voor tijdens elke stap in de productieketen. Waar betrokkenen de schuld nu nog vooral bij een ander neerleggen, zouden ze de krachten moeten bundelen om samen aan een oplossing te werken.


Voor de Franse supermarktketen E.Leclerc werkte ik een tijd aan een project tegen voedselverspilling. Dagelijks kwam ik situaties tegen waarbij consumenten aangaven dat ze te veel voedsel kochten vanwege de aanbiedingen van de retailer. Aan de andere kant verwijten supermarkten de consument dat ze alleen perfect uniform groente en fruit koopt. Boeren, op hun beurt, wijzen naar de retailers die geen producten afnemen die afwijken van de richtlijnen.


En de oplossing? Die komt alleen dichterbij als we allemaal onze verantwoordelijkheid nemen en de productieprocessen verbeteren. In de supermarkt waar ik werkte begonnen we met het meten van de overschotten en de verspilling. De resultaten waren vrij schokkend. Dat voedsel dat nog gegeten en gedoneerd kon worden bij het vuilnis belandde was onderdeel van de dagelijkse routine. In totaal werd 200 ton voedsel verspild op jaarbasis. Door het doneren van overschotten lukte het om de verspilling met de helft te beperken. Dat begon met transparantie over de overschotten en de verspilling. Die lokale aanpak is erg belangrijk.


Het Milaanse Urban Food Policy Pact


Op 15 oktober 2015 tekenden meer dan 100 burgemeesters het Milan Urban Food Policy Pact. Almere, Rotterdam, Den Bosch, Den Haag, Utrecht en Amsterdam zijn de zes Nederlandse steden die de internationale afspraken over voedselvraagstukken tussen burgemeesters tekenden.


De burgemeesters hebben zich gecommitteerd om gezond voedsel voor iedereen beschikbaar te maken. Ook wordt gewerkt aan de bescherming van biodiversiteit en aan het terugdringen van voedselverspilling.


Het belangrijkste doel van het Milan Urban Food Policy Pact is het creëren van een interstedelijk netwerk met betrekking tot voedselvraagstukken. Zo worden good practices uit de deelnemende steden verzameld, zodat anderen daar weer van kunnen leren.


Het project moet zo bijdragen aan innovatieve oplossingen waarmee groeiende steden op een betaalbare en gezonde manier gevoed kunnen worden. De rol van de stedelijke actoren in het oplossen van de verstoorde balans van tekorten en verspilling is groot. Een belangrijke uitdaging is het omzetten van politieke overtuiging naar concrete actie.


Uitdagingen voor inadequate voedselsystemen


Om de voedselproductie duurzamer en minder verspillend te maken moeten bestaande systemen snel worden aangepast. Met het oog op het toenemende tempo van de verstedelijking zijn het wederom de lokale actoren die dit proces moeten aanzwengelen.


Daarbij moeten de volgende zaken in ieder geval aan bod komen:


  • het stimuleren van nauwere samenwerking tussen alle betrokken actoren (producenten, transporteurs, retailbedrijven, de industrie, maar ook brancheorganisaties en overheden en ministeries);


  • het opzetten van een efficiënte structuur van publiek-private samenwerking waarbij ook lokale gemeenschappen en non-profit organisaties worden betrokken;


  • het vergroten van de betrokkenheid van sommige essentiële spelers;


  • het verkleinen van het gat tussen ambitieuze doelen en een concrete aanpak.



Neighbourly, de oplossing voor stedelijke uitdagingen?


Na het bereiken van succes in de Franse supermarkt werd ik door lokale overheden gevraagd hoe we andere supermarkten kunnen overhalen mee te doen. En hoe verbinden we goede doelen aan onze projecten? Wat doen we met de overschotten die we niet kunnen doneren? Zou een voedselbank of gaarkeuken geïnteresseerd zijn in het overnemen van voedsel, gezien supermarkten de expertise ontberen om maaltijden te bereiden?


Contacten leggen met anderen was een van de grootste hobbels. Toen ik naar Nederland verhuisde kwam ik tot de ontdekking dat er een manier is om bruggen te slaan. Een sociaal platform dat de naam Neighbourly draagt verbindt mensen en organisaties met verschillende achtergronden. Zo kunnen zij samen werken aan lokale projecten. De kracht van Neighbourly ligt in het creëren van communities. Een speciaal programma, Neighbourly Food, is ontwikkeld om bedrijven en goede doelen te verbinden en zo overtollig voedsel te herverdelen binnen die gemeenschappen.


Deze lokale initiatieven om voedselverspilling tegen te gaan verspreiden zich in rap tempo, maar stijgen nauwelijks boven zichzelf uit door een tekort aan middelen. Tegelijkertijd stranden projecten van overheidsorganisaties door het uitblijven van participatie. Ik ben ervan overtuigd dat Neighbourly hierin een verbindende rol kan spelen. Let’s think global and act local!


Annabelle Salhi


blog annabel



 


jun 23, 2016
Laten we beginnen met de cijfers: Op dit moment leeft de helft van de totale wereldbevolking, zo’n 3,3 miljard mensen
Share this: